Lỗi biến tần máy CNC có thể khiến trục chính không khởi động, dừng đột ngột, chạy sai tốc độ hoặc làm máy ngắt khi đang gia công. Tuy nhiên, lỗi máy CNC này không nhất thiết xuất phát từ biến tần mà còn có thể liên quan đến nguồn điện, động cơ, cáp, tải cơ khí, tham số và tín hiệu điều khiển. Trong các lỗi thường gặp của máy CNC, việc xác định sai nguyên nhân có thể dẫn đến reset nhiều lần hoặc thay thiết bị không cần thiết. Nội dung dưới đây sẽ giúp nhận biết nguyên nhân, thực hiện kiểm tra ban đầu và lựa chọn cách khắc phục lỗi máy CNC phù hợp, an toàn.

Mục lục nội dung

Lỗi biến tần máy CNC là gì?

Lỗi biến tần máy CNC là trạng thái biến tần phát hiện điều kiện vận hành bất thường, sau đó hiển thị cảnh báo hoặc ngắt đầu ra để bảo vệ thiết bị. Trên máy CNC, biến tần thường điều chỉnh tốc độ và mô-men của động cơ trục chính bằng cách thay đổi tần số và điện áp. Khi xảy ra sự cố, trục chính có thể không khởi động, dừng đột ngột hoặc không đạt tốc độ yêu cầu. Đây là một trong các lỗi thường gặp của máy CNC ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình gia công.

Lỗi biến tần máy CNC

Vai trò của biến tần trên máy CNC

Biến tần tiếp nhận nguồn điện xoay chiều, chỉnh lưu thành điện một chiều, sau đó nghịch lưu thành nguồn điện có tần số và điện áp phù hợp với động cơ. Thiết bị còn giám sát dòng điện, điện áp mạch một chiều, nhiệt độ và tín hiệu điều khiển. Vì vậy, lỗi biến tần máy CNC có thể bắt nguồn từ nguồn cấp, cáp điện, động cơ, tải cơ khí, tham số cài đặt hoặc linh kiện bên trong.

Biến tần trên máy CNC

Một lỗi máy CNC tại trục chính chưa chắc do biến tần bị hỏng. Cảnh báo quá dòng có thể xuất hiện khi tải cắt lớn, trục chính bị kẹt, thời gian tăng tốc quá ngắn hoặc dữ liệu động cơ không chính xác. Vì vậy, cách khắc phục lỗi máy CNC phải bắt đầu bằng việc xác định đúng nguyên nhân. Trong các lỗi thường gặp của máy CNC, biến tần thường chịu tác động đồng thời từ hệ thống điện và cơ cấu truyền động.

>> Máy phay đứng CNC LUZHONG dòng VMC1060 đáp ứng mạnh mẽ các yêu cầu gia công chi tiết lớn mà vẫn đảm bảo độ chính xác cao.

Phân biệt lỗi biến tần với lỗi servo và động cơ trục chính

Bộ khuếch đại servo chủ yếu điều khiển các trục chạy dao, còn biến tần hoặc bộ điều khiển trục chính chuyên dụng cấp điện và điều khiển động cơ trục chính. Lỗi biến tần máy CNC thường liên quan đến quá dòng, quá áp, thấp áp, quá nhiệt, chạm đất, mất pha hoặc sai tham số.

Tuy nhiên, một lỗi máy CNC khiến trục chính dừng vẫn có thể bắt nguồn từ động cơ, cáp, tín hiệu điều khiển hoặc tải cơ khí. Khi kiểm tra các lỗi thường gặp của máy CNC, cần đối chiếu đúng model máy, model biến tần và mã cảnh báo. Cách khắc phục lỗi máy CNC không được dựa trên mã lỗi của hãng khác.

Biểu hiện ban đầu khi biến tần gặp sự cố

Biểu hiện của lỗi biến tần máy CNC thường gồm biến tần báo lỗi, trục chính không chạy, tốc độ không ổn định, máy dừng khi tăng giảm tốc hoặc biến tần nóng bất thường. Các dấu hiệu này chỉ giúp xác định khu vực cần kiểm tra, chưa đủ để kết luận biến tần đã hỏng.

Trước khi reset, người vận hành nên ghi lại mã lỗi, thời điểm phát sinh, tốc độ trục chính và trạng thái tải. Không nên khởi động lại liên tục khi chưa rõ nguyên nhân. Việc này giúp khoanh vùng lỗi máy CNC, hỗ trợ cách khắc phục lỗi máy CNC an toàn và hạn chế hư hỏng phát sinh từ các lỗi thường gặp của máy CNC.

>> Máy phay đứng CNC LUZHONG X series giúp gia công chi tiết nhanh hơn và chính xác hơn.

Các lỗi biến tần máy CNC thường gặp và nguyên nhân

Lỗi biến tần máy CNC thường được chia thành các nhóm quá dòng, quá áp, thấp áp, quá nhiệt, ngắn mạch, chạm đất, mất pha và lỗi điều khiển. Mã cảnh báo của mỗi hãng có thể khác nhau nên cần đối chiếu đúng model biến tần. Trong các lỗi thường gặp của máy CNC, cùng một cảnh báo có thể xuất phát từ nguồn điện, động cơ, cáp, tải cơ khí hoặc tham số cài đặt, không nhất thiết do biến tần bị hỏng.

Lỗi quá dòng

Dấu hiệu: Biến tần ngắt khi trục chính khởi động, tăng tốc, chạy ổn định hoặc đang gia công.
Nguyên nhân: Thời gian tăng tốc quá ngắn, tải quán tính lớn, trục chính bị kẹt, tải cắt quá cao, sai dữ liệu động cơ, cáp bị chạm đất hoặc động cơ gặp sự cố.
Lưu ý: Lỗi biến tần máy CNC do quá dòng không nên được xử lý bằng cách chỉ kéo dài thời gian tăng tốc. Cách khắc phục lỗi máy CNC cần kiểm tra cả tải cơ khí, động cơ và cáp điện.

Lỗi quá áp khi giảm tốc

Dấu hiệu: Biến tần báo quá áp khi trục chính giảm tốc hoặc dừng.
Nguyên nhân: Thời gian giảm tốc quá ngắn, tải quán tính lớn, điện trở hãm không phù hợp, bộ hãm gặp sự cố hoặc điện áp nguồn đầu vào quá cao.
Lưu ý: Đây là một trong các lỗi thường gặp của máy CNC cần phân biệt giữa quá áp do năng lượng trả về khi giảm tốc và quá áp từ nguồn cấp.

>> Máy phay đứng CNC LUZHONG dòng VMC550 được trang bị côn trục chính BT40 cùng động cơ 5.5 kW, cho phép phay, khoan và taro nhanh chóng

Lỗi thấp áp và mất pha nguồn vào

Dấu hiệu: Máy dừng khi khởi động trục chính, biến tần báo thấp áp hoặc mất pha.
Nguyên nhân: Điện áp nguồn thấp, mất pha, cầu chì hỏng, contactor tiếp xúc kém, đầu nối lỏng, dây cấp điện không phù hợp hoặc nguồn điện của xưởng không ổn định.
Lưu ý: Với lỗi máy CNC này, cần đo điện áp giữa các pha và kiểm tra hiện tượng sụt áp khi trục chính khởi động.

Lỗi quá tải và quá nhiệt

Dấu hiệu: Biến tần hoặc động cơ nóng bất thường, máy ngắt sau một thời gian vận hành.
Nguyên nhân: Tải gia công lớn, dòng điện duy trì ở mức cao, quạt làm mát hỏng, bộ tản nhiệt bám bụi, khe thông gió bị tắc hoặc nhiệt độ tủ điện quá cao.
Lưu ý: Lỗi biến tần máy CNC cũng có thể xảy ra khi động cơ chạy lâu ở tốc độ thấp nhưng không được làm mát phù hợp.

>> Máy phay giường CNC LUZHONG GMC series là dòng máy gia công hạng nặng, được thiết kế để đáp ứng nhu cầu sản xuất của các xưởng cơ khí vừa và lớn

Lỗi ngắn mạch, chạm đất và mất pha đầu ra

Dấu hiệu: Biến tần ngắt ngay khi nhận lệnh chạy hoặc liên tục báo lỗi đầu ra.
Nguyên nhân: Cáp động cơ bị hỏng, lớp cách điện suy giảm, đầu cực lỏng, dây dẫn bị đứt, cuộn dây động cơ chạm đất hoặc hở mạch.
Lưu ý: Không nên reset liên tục. Cách khắc phục lỗi máy CNC thuộc nhóm này có thể yêu cầu kiểm tra riêng cáp và động cơ sau khi đã cách ly khỏi biến tần.

Lỗi tham số, tín hiệu điều khiển và truyền thông

Dấu hiệu: Trục chính không chạy, chạy sai tốc độ, tốc độ không ổn định hoặc mất lệnh trong quá trình gia công.
Nguyên nhân: Sai điện áp, dòng điện, tần số hoặc tốc độ định mức; sai nguồn lệnh chạy; mất tín hiệu tốc độ; gián đoạn truyền thông hoặc lỗi liên động.
Lưu ý: Trong các lỗi thường gặp của máy CNC, nhóm này dễ bị nhầm với hư hỏng phần cứng. Cách khắc phục lỗi máy CNC cần kiểm tra cả tham số biến tần, sơ đồ điện và tín hiệu từ bộ điều khiển CNC.

>> Máy tiện ren ống CNC LUZHONG dòng QK1313 cung cấp dải gia công linh hoạt, với đường kính tiện qua băng từ 630 đến 800 mm và chiều dài chống tâm lên tới 3000 mm

Lỗi linh kiện bên trong biến tần

Dấu hiệu: Biến tần báo lỗi lặp lại sau khi nguồn cấp, động cơ, cáp, tải và tham số đã được xác nhận bình thường.
Nguyên nhân: Bộ chỉnh lưu, tụ điện mạch một chiều, linh kiện công suất, cảm biến dòng hoặc bo mạch điều khiển bị hỏng.
Lưu ý: Lỗi biến tần máy CNC thuộc nhóm này cần kỹ thuật viên có chuyên môn kiểm tra. Nếu có khói, mùi cháy hoặc đầu cực cháy xém, phải dừng cấp điện và không tiếp tục vận hành.

Việc xác định đúng điều kiện phát sinh cảnh báo giúp phân biệt lỗi biến tần máy CNC với lỗi máy CNC do động cơ, tải hoặc hệ thống điều khiển. Cách khắc phục lỗi máy CNC chỉ nên được thực hiện sau khi đã xác định nguyên nhân, đặc biệt với các lỗi thường gặp của máy CNC liên quan đến điện áp cao và mạch công suất.

Cách kiểm tra ban đầu khi máy CNC báo lỗi biến tần

Khi xuất hiện lỗi biến tần máy CNC, người vận hành cần kiểm tra theo trình tự từ mã cảnh báo, nguồn điện, tải cơ khí, động cơ, cáp đến tham số điều khiển. Quy trình này giúp phân biệt lỗi máy CNC do biến tần với sự cố từ các bộ phận liên quan. Đây cũng là cơ sở để lựa chọn cách khắc phục lỗi máy CNC phù hợp, tránh reset nhiều lần khi chưa xác định nguyên nhân.

Ghi lại mã lỗi và trạng thái máy

Trước khi tắt nguồn hoặc reset, cần ghi lại:

Mã cảnh báo hiển thị trên biến tần và màn hình điều khiển CNC.
Model biến tần, model máy và thời điểm phát sinh lỗi.
Trục chính đang khởi động, tăng tốc, giảm tốc hay gia công có tải.
Tốc độ, dòng điện, tần số và điện áp mạch một chiều nếu thiết bị cho phép theo dõi.
Các cảnh báo được lưu trong lịch sử lỗi.

Lỗi biến tần máy CNC chỉ có thể được đánh giá chính xác khi biết điều kiện phát sinh. Mã lỗi phải được đối chiếu với tài liệu của đúng model, không dùng mã của hãng khác để kết luận.

>> Máy tiện CNC băng phẳng LUZHONG CK61E series là lựa chọn tối ưu cho các doanh nghiệp cơ khí cần gia công chi tiết lớn, dài và nặng

Ngắt nguồn và bảo đảm an toàn

Trước khi kiểm tra tủ điện, dây dẫn hoặc đầu cực, cần:

Dừng máy và ngắt nguồn điện chính.
Khóa nguồn và treo thẻ cảnh báo để tránh người khác cấp điện trở lại.
Chờ tụ điện trong mạch một chiều phóng hết theo thời gian quy định của nhà sản xuất.
Xác nhận không còn điện áp trước khi chạm vào đầu cực.

Phím dừng trên bàn phím biến tần không có chức năng cách ly nguồn. Với lỗi máy CNC liên quan đến điện áp cao, việc kiểm tra chỉ nên do người có chuyên môn thực hiện. Cách khắc phục lỗi máy CNC không được bắt đầu bằng việc tháo biến tần khi thiết bị vẫn còn điện.

Kiểm tra bằng quan sát bên ngoài

Sau khi đã bảo đảm an toàn, cần kiểm tra:

Mùi cháy, khói, vết cháy xém hoặc đổi màu tại đầu cực.
Quạt làm mát, khe thông gió và bộ tản nhiệt.
Bụi bẩn, hơi ẩm, dầu hoặc dung dịch làm mát lọt vào tủ điện.
Dây dẫn bị lỏng, đứt, kẹp, mài mòn hoặc hỏng lớp cách điện.
Đầu nối nguồn, đầu nối động cơ và dây điều khiển.

Nếu lỗi biến tần máy CNC đi kèm khói, mùi cháy hoặc dấu hiệu ngắn mạch, phải dừng cấp điện và chuyển sang kiểm tra chuyên sâu.

Kiểm tra nguồn điện cấp cho biến tần

Người có chuyên môn cần sử dụng thiết bị đo phù hợp để:

Đo điện áp giữa các cặp pha và so sánh với dải điện áp cho phép.
Kiểm tra mất pha, lệch điện áp, quá áp hoặc thấp áp.
Kiểm tra cầu chì, aptomat, contactor và đầu nối nguồn.
Theo dõi hiện tượng sụt áp khi trục chính khởi động.

Nguồn điện không ổn định là nguyên nhân phổ biến trong các lỗi thường gặp của máy CNC. Một lỗi máy CNC báo thấp áp hoặc quá dòng có thể xuất phát từ dây cấp điện, thiết bị đóng cắt hoặc nguồn của xưởng, không nhất thiết do biến tần.

>> Máy tiện đứng CNC LUZHONG CK51 series được đánh giá cao nhờ độ bền bỉ, chính xác và tính linh hoạt trong sản xuất

Kiểm tra động cơ, cáp và tải cơ khí

Khi nguồn đã được cách ly, cần kiểm tra:

Trục chính có bị kẹt, nặng hoặc phát ra tiếng bất thường hay không.
Dây đai, ổ trục và cơ cấu truyền động có bị hỏng hoặc cản trở chuyển động không.
Cáp động cơ có bị chạm đất, ngắn mạch hoặc mất pha không.
Đầu cực động cơ và biến tần có lỏng hoặc cháy xém không.
Tải cắt, dụng cụ và chế độ gia công có vượt khả năng của trục chính không.

Nếu cần đo điện trở cách điện, phải tháo động cơ và cáp khỏi đầu ra biến tần. Không được dùng thiết bị đo cách điện trực tiếp lên biến tần. Đây là yêu cầu quan trọng trong cách khắc phục lỗi máy CNC liên quan đến động cơ và cáp.

Kiểm tra tham số và tín hiệu điều khiển

Đối với lỗi biến tần máy CNC không có dấu hiệu hư hỏng rõ ràng, cần đối chiếu:

Điện áp, dòng điện, tần số và tốc độ định mức trên nhãn động cơ.
Thời gian tăng tốc, giảm tốc và giới hạn dòng điện.
Nguồn lệnh chạy và nguồn đặt tốc độ.
Tín hiệu liên động, dừng khẩn cấp và cho phép chạy trục chính.
Dây điều khiển và kết nối truyền thông với bộ điều khiển CNC.

Không nên thay đổi hàng loạt tham số để thử lỗi. Trong các lỗi thường gặp của máy CNC, sai tham số hoặc mất tín hiệu điều khiển dễ bị nhầm với hư hỏng biến tần. Cách khắc phục lỗi máy CNC cần dựa trên bộ tham số gốc và sơ đồ điện của máy.

Chỉ reset và chạy kiểm tra sau khi nguyên nhân đã được xử lý, đồng thời tuân thủ quy trình của nhà sản xuất. Nếu lỗi biến tần máy CNC tiếp tục xuất hiện, đặc biệt là lỗi ngắn mạch, chạm đất hoặc lỗi phần cứng, cần dừng máy và liên hệ kỹ thuật viên. Việc kiểm tra đúng trình tự giúp hạn chế lỗi máy CNC phát sinh nghiêm trọng và nâng cao hiệu quả cách khắc phục lỗi máy CNC.

>> Máy tiện CNC băng dài LUZHONG CK611 series có trục chính mạnh mẽ, công suất động cơ lớn cùng phạm vi tốc độ linh hoạt

Cách khắc phục lỗi máy CNC liên quan đến biến tần

Cách khắc phục lỗi máy CNC liên quan đến biến tần phải dựa trên mã cảnh báo và nguyên nhân đã được xác định. Lỗi biến tần máy CNC có thể xuất phát từ nguồn điện, tham số, động cơ, cáp, tải cơ khí hoặc phần cứng của biến tần. Vì vậy, không nên reset liên tục hoặc thay thiết bị ngay khi chưa kiểm tra các bộ phận liên quan. Đây là nguyên tắc quan trọng khi xử lý các lỗi thường gặp của máy CNC.

Xử lý lỗi nguồn điện và đầu nối

Đối với lỗi máy CNC do thấp áp, quá áp hoặc mất pha, cần:

Kiểm tra điện áp giữa các pha và so sánh với phạm vi cho phép của máy.
Xử lý cầu chì hỏng, contactor tiếp xúc kém và đầu nối bị lỏng.
Kiểm tra dây cấp điện, thiết bị đóng cắt và hiện tượng sụt áp khi trục chính khởi động.
Kiểm tra vị trí đấu nối máy biến áp nếu hệ thống sử dụng nhiều mức điện áp.

Lỗi biến tần máy CNC chỉ nên được reset sau khi nguồn cấp đã ổn định. Cách khắc phục lỗi máy CNC liên quan đến nguồn điện phải do người có chuyên môn thực hiện nếu cần đo điện trong trạng thái máy đang cấp nguồn.

Điều chỉnh tham số và thời gian tăng giảm tốc

Trước khi thay đổi tham số, cần sao lưu bộ cài đặt hiện có và đối chiếu với nhãn động cơ. Các nội dung cần kiểm tra gồm:

Điện áp, dòng điện, công suất, tần số và tốc độ định mức.
Tần số cơ bản, tần số lớn nhất và chế độ điều khiển động cơ.
Thời gian tăng tốc, giảm tốc và giới hạn dòng điện.
Nguồn lệnh chạy, nguồn đặt tốc độ và tín hiệu liên động.

Nếu lỗi biến tần máy CNC xuất hiện khi tăng tốc, có thể tăng thời gian tăng tốc trong giới hạn cho phép sau khi đã loại trừ kẹt cơ khí, quá tải và chạm đất. Nếu quá áp xảy ra khi giảm tốc, cần tăng thời gian giảm tốc hoặc kiểm tra hệ thống hãm. Trong các lỗi thường gặp của máy CNC, không nên thay đổi hàng loạt tham số để thử. Cách khắc phục lỗi máy CNC phải giữ đúng dữ liệu của động cơ và cấu hình ban đầu của máy.

>> Máy tiện CNC Thụy Sĩ kiểu dầm ngang JSWAY dòng MX mang cấu trúc thanh vít lớn Ф 32mm/Ф 25mm với đai ốc đôi, thanh dẫn hướng lớn 30mm/25mm đảm bảo độ cứng khi cắt.

Xử lý hệ thống làm mát, động cơ, cáp và điện trở hãm

Tùy nguyên nhân, có thể thực hiện các biện pháp sau:

Vệ sinh khe thông gió và bộ tản nhiệt khi máy đã được ngắt điện an toàn.
Kiểm tra và thay quạt làm mát nếu quạt không chạy hoặc tốc độ suy giảm.
Cải thiện thông gió tủ điện và kiểm soát nhiệt độ môi trường.
Giảm tải gia công nếu dòng điện trục chính thường xuyên vượt mức cho phép.
Sửa chữa hoặc thay cáp động cơ bị đứt, chạm đất hoặc hỏng lớp cách điện.
Kiểm tra động cơ khi có dấu hiệu quá nhiệt, mất pha hoặc cuộn dây gặp sự cố.
Kiểm tra điện trở hãm, dây nối và bộ hãm khi biến tần báo quá áp lúc giảm tốc.

Không được đo cách điện khi động cơ và cáp vẫn nối với đầu ra biến tần. Điện trở hãm thay thế phải có điện trở và công suất phù hợp với yêu cầu của nhà sản xuất. Đây là yêu cầu quan trọng trong cách khắc phục lỗi máy CNC, vì lựa chọn sai điện trở có thể làm hỏng bộ hãm hoặc gây quá nhiệt. Một lỗi máy CNC về tải hoặc động cơ cũng có thể làm phát sinh lỗi biến tần máy CNC dù bản thân biến tần chưa hỏng.

Trường hợp cần sửa chữa hoặc thay biến tần

Cần chuyển thiết bị cho kỹ thuật viên khi:

Biến tần có khói, mùi cháy, đầu cực cháy xém hoặc linh kiện hư hỏng rõ ràng.
Lỗi ngắn mạch hoặc chạm đất vẫn xuất hiện sau khi động cơ và cáp đã được xác nhận bình thường.
Biến tần báo lỗi nội bộ, lỗi cảm biến dòng hoặc lỗi bo mạch lặp lại.
Điện áp hoặc dòng điện đầu ra giữa các pha mất cân bằng.
Quạt, bộ chỉnh lưu, tụ điện mạch một chiều hoặc linh kiện công suất bị hỏng.

Đây là nhóm nghiêm trọng trong các lỗi thường gặp của máy CNC. Không nên tự tháo sửa mạch công suất nếu không có chuyên môn và thiết bị kiểm tra phù hợp. Nếu phải thay biến tần, thiết bị mới phải đáp ứng đúng điện áp, dòng điện, loại động cơ, dải tần số và phương thức điều khiển. Máy sử dụng bộ điều khiển trục chính chuyên dụng không nên được thay bằng biến tần thông dụng khi chưa xác nhận khả năng tương thích.

Sau khi hoàn tất cách khắc phục lỗi máy CNC, chỉ được reset và chạy thử theo quy trình của nhà sản xuất. Cần theo dõi dòng điện, tốc độ, nhiệt độ và lịch sử cảnh báo trong quá trình kiểm tra. Nếu lỗi biến tần máy CNC tiếp tục xuất hiện, phải dừng vận hành để tránh làm lỗi máy CNC trở nên nghiêm trọng hơn và hạn chế rủi ro từ các lỗi thường gặp của máy CNC.

Kiểm tra đúng nguyên nhân để xử lý lỗi biến tần máy CNC an toàn

Lỗi biến tần máy CNC có thể bắt nguồn từ nguồn điện, tham số cài đặt, tín hiệu điều khiển, động cơ, cáp, tải cơ khí hoặc linh kiện bên trong biến tần. Khi xuất hiện lỗi máy CNC, người vận hành cần ghi lại mã cảnh báo, kiểm tra theo đúng trình tự và chỉ reset sau khi nguyên nhân đã được xử lý. Trong các lỗi thường gặp của máy CNC, những sự cố liên quan đến ngắn mạch, chạm đất, quá nhiệt hoặc mạch công suất phải được giao cho kỹ thuật viên có chuyên môn. Cách khắc phục lỗi máy CNC đúng kỹ thuật sẽ giúp hạn chế hư hỏng phát sinh và bảo đảm an toàn vận hành.

Nếu doanh nghiệp đang cần tư vấn lựa chọn máy CNC, kiểm tra khả năng đồng bộ thiết bị hoặc tìm giải pháp phù hợp với nhu cầu gia công, hãy liên hệ Công ty Cổ phần Thương mại và Sản xuất Công nghiệp Thăng Long. Đội ngũ kỹ thuật sẽ hỗ trợ đánh giá yêu cầu sử dụng, tư vấn thiết bị và hướng xử lý phù hợp khi lỗi biến tần máy CNC hoặc các lỗi máy CNC ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất.

Liên hệ ngay:

Hotline/Zalo: 0989.111.062
Website: https://thuocquang.com.vn/

Tư vấn kĩ thuật

Lỗi biến tần máy CNC: dấu hiệu, nguyên nhân và cách kiểm tra ban đầu